Dit moet iedereen weten
Het amusante van kennisdelen
Iris Koppe (21 jaar), columniste en studente Politicologie aan de UvA, wordt geïnterviewd door Jonah Bavinck, programmamaker bij de Baak.
Door Najiba Abdellaoui
Als studente Politicologie neemt ze kennis tot zich, als schrijfster en columniste deelt ze juist kennis uit. Iris Koppe vertelt over deze opvallende combinatie en de grenzen aan haar vrijheid van meningsuiting. “Als ik emails krijg over dat ik een personage echt niet door ‘die en die’ kan laten ontmaagden draai ik het niet terug.”
Irritatie over anonimiteit van internetreacties
“Ik vind het bizar dat mensen zo bezig kunnen zijn met wat anderen schrijven. Ik heb bijvoorbeeld de term hiphopneger gebruikt in mijn stukken. Ik zie dat als aanduiding van een stereotype maar veel mensen vinden dat je het woord neger niet mag gebruiken.” Iris begon in 2004 met schrijven. “Nadat ik de jonge schrijversprijs had gewonnen, werd ik benaderd door Spunk, de jongerensite van het NRC Handelsblad, en was ik opeens columniste.” “Waar schrijf je dan over?” vraagt Jonah Bavinck zich af. Iris: “Op de Spunk site staan veel verhalen over drugs en seks maar ik schreef vooral over politiek en de maatschappij. Op een gegeven moment begon ik de anonieme reacties die mensen konden plaatsen irritant te vinden. Dat is de negatieve kant van het internet, iedereen kan zeggen wat hij of zij wil. Op een gegeven moment werd ik ook een beetje te oud voor Spunk. Soms werd mijn sarcasme niet begrepen door de vaak jonge lezers, dus heb ik gevraagd of ik alleen voor de krant mocht schrijven en dat kon. Nu schrijf ik al bijna een jaar elke week een aflevering over een meisje met gescheiden ouders voor het katern Leven Etc in NRC Handelsblad.” Jonah: “Vind je het met die reacties dan nog wel leuk? Je ziet wel schrijvers die dingen puur opschrijven om een reactie uit te lokken.” Iris: “Ik vind dat je niet alles op de spits moet drijven. De reacties die ik krijg zijn voor de helft positief. Het is wel beter om voor een krant te schrijven, als mensen echt willen reageren sturen ze een fatsoenlijke email.”
Ik denk vaak: dit moet iedereen weten
Het doel van schrijven is volgens Iris altijd mensen laten lachen en mensen aan het denken zetten. “De werktitel van mijn feuilleton is niet voor niets: Scheiden doet verblijden. De lezersgroep van dit doorlopend verhaal zijn vooral vijftigers. Zij vinden het interessant om te weten hoe jongeren hun gescheiden ouders beleven. Het leukste van schrijven vind ik de slappe lach krijgen voor de computer om een ontwikkeling in het verhaal dat je zelf bedenkt. Mijn feuilleton heeft acht karakters en als schrijfster kan ik daarmee doen wat ik wil, dat is een leuke machtspositie. Het verzinnen is het allermooiste. Ik ben dan ook denk ik meer een verhalenschrijfster dan een journaliste; als journalist ben je meer aan de waarheid gebonden. Soms komt een verhaal me aanwaaien maar als dat niet gebeurt ga ik met iemand de kroeg in, dan ontstaat er vanzelf een idee in mijn hoofd. Ik heb niet vaak moeite met inspiratie. Ik haal ideeën uit de krant, gesprekken met vrienden of door het op bezoek gaan bij andere gezinnen. Ik ben alert op kleine dingen en heb dan ook altijd een opschrijfboekje bij me. Schrijven is een uitlaatklep, ik denk vaak: dit moet iedereen weten.”
Virtueel netwerken
Hoe ziet het netwerk van Iris eruit? “Ik ben in Amsterdam geboren, heb op een vrij elitaire school gezeten en aan judo en ballet gedaan. Met al die mensen hou je contact omdat je in dezelfde stad blijft. Iedereen is iets anders gaan doen maar ze maken wel deel uit van mijn netwerk. Een netwerk is heel belangrijk want je kunt wel talent hebben maar als je niet de juiste persoon op het juiste moment spreekt gebeurt er niets. Je netwerk brengt je ook op ideeën. Zo kreeg ik het idee voor de feuilleton toen ik iemand sprak op een boekpresentatie. Maar je moet netwerken niet forceren, want daar word je alleen maar een vervelend persoon van. De huidige generatie jongeren is ook bezig met netwerken. Het is veel makkelijker door zaken als MSN, email, Hyves en Google. Bellen doe je niet zo snel, dat is toch een drempel, maar een mailtje schrijf je zo. Er zijn heel veel jongeren die de hele dag achter het internet en MSN zitten, maar ik ontmoet mensen liever in levende lijve. Ik vind het wel ernstig dat zoveel jongeren constant achter de computer zitten. Dat kan niet goed zijn.”
Weinig feitenkennis onder de jongeren van nu
Iris is Politicologie gaan studeren omdat ze haar algemene kennis wilde uitbreiden. Jonah wil weten waarom kennis voor haar belangrijk is. Iris: “Je hebt het nodig om te schrijven. In de tweede fase, de studiehuis constructie van het middelbaar onderwijs, krijg je heel weinig feitenkennis mee. Je leert voornamelijk dingen opzoeken. Dat is alles en daar word je als jongere heel lui van. Ik vind het bijvoorbeeld jammer dat ik nauwelijks Duits en Frans spreek. Daarom is het ook goed dat het mes in het studiehuis wordt gezet. De jongeren die tegenwoordig van de middelbare school afkomen hebben weinig kennis paraat. Kennis maakt het schrijven en het volgen van het wereldnieuws makkelijker.”
Geen jonge schrijfster
"Ik wil iets serieus gaan doen. Wat ik namelijk erg fout vindt is dat jongeren als jongeren worden aangesproken terwijl ze gewoon als volwassenen willen worden benaderd. Ik wil bijvoorbeeld geen ‘jonge’ schrijfster zijn maar gewoon een schrijfster. Ik doe liever niets wat ik niet leuk vind, net zoals ik niet bewust bezig ben met het opbouwen van mijn CV. Daarbij denk ik niet dat ik met mijn studie politicologie ook daadwerkelijk de politiek in wil. Het is teveel compromissen sluiten terwijl ik liever mijn eigen wil erdoorheen druk. Ik zou ook de wetenschap niet in willen omdat dit veel te veel gebonden is aan regels. Als een onderzoek saai wordt zou ik al gauw leuke quotes bedenken om de tekst op te fleuren.”
Niets om voor te vechten
Naast haar studie en schrijfwerk heeft ze een ook grote liefde voor Bob Dylan. “Ik ben twee weken met een vriend in New York geweest om een reportage te maken over Bob Dylan en jongeren. We zijn op zoek geweest naar wat er over is van zijn boodschap. Voor ons vertolkt hij alles wat de huidige muziek mist; mysterie, diepgang en romantiek. We hebben een aantal fans gevonden, twintigers die ook zijn lyrics vertolken. Ik heb veel kleine schrijfideeën gekregen tijdens mijn verblijf daar.” Jonah merkt op dat ze een druk leven heeft. Iris: “Dat klopt. Een kleine groep jongeren is heel druk maar er zijn er ook veel die juist zo min mogelijk doen. Ze hebben niet een soort idealisme dat in de tijd van de opkomst van Dylan speelde. Maar dat is ze niet kwalijk te nemen, want we hebben hier eigenlijk alles al. Er is weinig om voor te vechten. Zelf zou ik me wel willen inzetten om conflicten te beslechten of aandacht te vragen voor bepaalde mondiale problemen. Toch zou ik dit niet via de politiek willen doen, maar door middel van het maken van een film of het schrijven van een boek, dat vervolgens dan veel mensen aan zou spreken. Jonah: “Waarom zou je dit niet via de politiek willen doen?” Iris: “Daar moet je heel genuanceerd voor zijn en je aan bepaalde regels houden. Zo ben ik niet. Daarnaast beklijft een mooi verhaal in tekst of in beeld vaak heel goed en kun je zo mensen bewust maken voor bepaalde zaken.”